در محل سالن اجلاس سران برگزار گرديد. شايد بتوان اين رويداد خجسته علمي را يکي از مهمترين رخدادها در عرصه ارتباطات و روابط عمومي قلمداد نمود. يقينا" برگزاري چنين همايش کم نظيري که در بزرگترين و مجهزترين سالنهاي اجتماعات شهر تهران نيز انجام شد حکايت از پشتوانه و توان فکري و اجرائي بخش خصوصي دارد که البته قابل تقدير و ستايش است.صرف نظر از برخي مزاياي نسبي کنفرانس دوم نسبت به کنفرانس اول، بويژه کيفيت تسهيلات مکان برگزاري، افزايش نسبي سطح علمي مقالات ارائه شده،حضور چند صاحب نظر و انديشمند برجسته در حوزه ارتباطات، خدمات پذيرائي وارائه خدمات جهت استفاده از ترجمه همزمان، انتقادات و نکاتي چند در ارتباط با اين همايش و برخي مسائل مربوط به حواشي آن البته قابل طرح و تأمل به نظر مي رسد که نگارنده اين سطور اميد آن دارد که متوليان و مسئولان خوش ذوق و سخت کوش اين حرکت بالنده بدان موارد امعان نظر و عنايت بيشتري بنمايند تا در فرصتهاي آتي بر غناء و کيفيت اينگونه برنامه هاي اميد بخش افزوده گردد، اگر چه مجري محترم کنفرانس خواستار اغماض نقاط ضعف همايش از سوي حاضران گرديد (که البته اين نظر با مشي انتقاد گري روابط عمومي سازگار نيست)، شايد يادآوري اين نکته لازم باشد که تنها در پرتو انتقاد سازنده مي توان به اصلاح و بهبود امور اميدداشت. با اين توضيح مواردي قابل نقد و بررسي است که به اجمال در پي مي آيد.
-نخست آنکه مقالات ارائه شده در اين کنفرانس اگرچه به لحاظ کيفيت نسبت به کنفرانس اول قابل ارزيابي مثبت تري بود، وليکن متاسفانه اکثر ارائه دهندگان مقاله فاقد تخصص وتجربه لازم در حوزه ارتباطات و روابط عمومي بودند و لذا روابط عمومي را از منظر تخصص و حوزه مطالعاتي خويش نگريسته بودند و يا به عبارت ديگر برخي مفاهيم حوزه روابط عمومي را به مطالب و مفاهيم نظري حوزه تخصصي خود افزوده بودند.
-ديگر آنکه به نظر مي رسد که اعضاي محترم کميته علمي احتمالا"تا حدي تحت تأثير عناوين و القاب ارائه دهندگان مقاله بوده اند. به عنوان شاهد اين ادعا مي توان به مقاله ارائه شده توسط دکتر ميرزا شاهد ارشد با عنوان "روابط عمومي در عرصه پزشکي" اشاره نمود که صرف نظر از شبهه برانگيز بودن القاب و عناوين بکار برده شده براي ايشان (بويژه دانشمند برگزيده سال 2002) که البته جاي بررسي و تأمل بيشتر است. مطلب ارائه شده از سوي نامبرده بطور قطع فاقد چارچوب و شاخص هاي يک مقاله علمي بوده و بي شک بيشتر به بيان يک تجربه موفق، آن هم نه چندان قابل اعتناء در حوزه بازاريابي و تبليغات پرداخته شده بود. از آنجا که سخن طولاني مي شود از نقد سخنراني هاي ديگر مي گذرم و خوانندگان را به مطالعه اصل مقالات ارجاع مي دهم تا خود به قضاوت بنشينند و فقط به اين نکته بسنده مي کنم که شايسته است در انتخاب مقالات علمي بيش از آنکه به عناوين و اعتبار صوري افراد و شخصيت ها نظر افکنده شود به محتوا و کيفيت مطالب و مقالات اهميت داده شود. (به مصداق اين پند حکيمانه معصوم که مي فرمايد : تَنظر الي ما قال و لا تنظر الي من قال) در همين ارتباط لازم به ذکر است که به غير از مقالات وزين و سودمندي که عمدتا" از سوي صاحب نظرات و چهره هاي برجسته حوزه ارتباطات ارائه گرديد،تعداد ديگري از مقالات ارائه شده اگرچه جالب توجه و قابل بهره برداري نيز بود، وليکن متاسفانه در راستاي اهداف و محورهاي برشمرده شده در فراخوان نبود، فراموش نکنيم که سخن خوب و بيان شيوا گرچه به مذاق انسان خوشايند است اما نبايد از نظر دور داشت که هر سخن جائي و هر نکته مکاني دارد (همايش علمي جاي شاهنامه خواني نيست)، لذا در يک جمع بندي کلي مي توان اذعان کرد اگرچه اين همايش از اين بابت (مقالات) نمره قابل قبول تري در قياس با رويدادهاي مشابه ديگر خواهد گرفت ولي با اين وجود در مقالات ارائه شده در حوزه روابط عمومي به معناي خاص آن (ونه ارتباطات)، يافته علمي و دستاورد جهاني و کلي چنداني، آنچنان که ادعاشده بود دست کم براي پژوهشگران اين حرفه به چشم نيامده و به سمع نرسيد.
-از آنجا که در کشور عزيزمان کمتر همايشي از اين نوع در ساعت مقرر افتتاح ميگردد چندان به تأخير حدود نيم ساعته مراسم افتتاحيه اشاره نمي کنم و تنها به اين نکته بسنده مي کنم که شايد انتظار جامعه بر آن باشد که کارگزاران و حرفه اي هاي روابط عمومي مي بايست با توجه به تخصص و سوابق برگزاري متعدد همايش هاي ملي و گاها"بين المللي در رعايت نظم و انظباط حداقل در رويدادهاي بين المللي منضبط تر و البته سرآمد و اسوه ديگران باشند.
-از موارد ديگر اينکه مجري توانمند و خوش ذوق کنفرانس براي ايجاد تنوع و احتمالا" خوشايند شرکت کنندگان قبل از شروع نشست دوم (روز اول) پس از اطلاع از حضور بازيگر سريال تلويزيوني مجيد که به عنوان کارشناس روابط عمومي از سوي شهرداري اصفهان در همايش شرکت کرده بود، از وي براي گفت و گوئي صميمانه دعوت به عمل آورد که البته مورد توجه و استقبال اکثر حاضران من جمله اينجانب قرار گرفت، آنچه که در اينجا قابل تأمل است اينکه آيا گنجاندن برنامه هاي فرهنگي از اين دست که هيچ نوع ارتباط منطقي با اهداف يک رويداد علمي ندارد و به سبک و سياق معمول در جشنواره ها اجرا مي گردد در خور و شأن اينگونه همايشهاي علمي و بين المللي است؟ نگارنده اين سطور بر اين اعتقاد است که هرگونه برنامه فرهنگي و هنري از جمله همخواني ناشنوايان علي رغم همه جذابيت آن در بحبوحه و در خلال يک رخداد علمي ناديده انگاشتن شأن و جايگاه آن و عوام انگاشتن مخاطباني است که بابت بهره گيري هر چه بيشتر از مطالب علمي هزينه قابل توجهي را صرف کرده اند. در همين ارتباط به دست اندرکاران اينگونه همايش هاي علمي پيشنهاد مي گردد در تجربه هاي آتي چنانچه تمايل به اجراي برنامه خاص و فرهنگي يا هنري دارند اين امر را به منزله حسن ختام همايش در انتهاي مراسم اختتاميه بگنجانند تا ضمن آشنائي ميهمانان خارجي با يکي از جلوه هاي هنري اين مرز و بوم، اينگونه گردهمائي هاي کم نظير با خاطره اي خوش به پايان رسد.
-بي شک يکي از فرصتهائي که در جريان برگزاري همايش هاي بين المللي فراهم مي شود امکان ملاقات و گفت و گو با انديشمندان و صاحب نظران برجسته علمي و احيانا" تبادل نظر با آنهاست، علي رغم حضور نسبتا" کامل ميهمانان خارجي در اين همايش دو روزه، متاسفانه از سوي مسئولان و دست اندرکاران اجرائي کنفرانس فرصت و محلي براي اين مهم در نظر گرفته نشده بود و حتي متاسفانه در برخي موارد، متصديان امور تشريفات و تدارکات گاها" بدون توجه به ارتباط شرکت کنندگان و ميهمانان، مانع استمرار ملاقات در محل پذيرائي ميهمانان ويژه نيز مي شدند، و اين در حالي است که در بسياري از همايش هاي علمي و بين المللي، بويژه در خارج کشور، همواره شرکت کنندگان و سخنرانان خارجي بيشتر تمايل به ايجاد ارتباط و تعامل و گفت و گو در زمينه هاي مورد علاقه طرفين هستند، لذا پيشنهاد مي گردد که در فرصت هائي از اين نوع، دست اندرکاران همايش ها ترتيبات ملاقات هاي غيررسمي، بويژه در زمان استراحت را براي شرکت کنندگان فراهم آورند تا علاقمندان از دانش و تجربه ميهمانان خارجي که مبالغ زيادي مصروف دعوت وپذيرائي از آنان مي گردد به نحوه مطلوب بهره گيري نمايند.
-يکي از نکات قابل توجه ديگر در اين کنفرانس تلفظ ناکامل و نادرست نام يکي از از اساتيد برجسته علوم ارتباطات اجتماعي توسط دبير عالي مقام جلسه بود که متأسفانه هيچ يک از دست اندرکاران و کارشناسان حاضر در همايش در خصوص اصلاح نام آن بزرگوار تذکر و يا مرقومه اي در اين ارتباط به دبير محترم وقت ارائه نکردند، شايسته است که مديران محترم روابط عمومي در موارد مشابه و در حين ارائه خطابه از سوي مديران عالي سازمان متبوعه شان به نحو ممکن و ميسر و البته قبل از آنکه ديگراني متذکر شوند اقدام به تصحيح سخنران بنمايند.
-از جمله موارد قابل اشاره ديگر در اين همايش ارائه سخنراني يکي از ارائه دهندگان فارسي زبان مقاله به زبان انگليسي بود. اگرچه احترام به ميهمانان خارجي حاضر در همايش در همه حال بر ايرانيان مسلمان و ميهمان دوست در زمره يک عادت نيک فرهنگي و اصلي اجتناب ناپذير است و البته گواه صادقي بر هوش و درايت ايرانيان. وليکن شايسته تر آن بود که سخنور محترم باتوجه به امکان ترجمه همزمان مقاله از سوي مترجمان همايش، براي اداي احترام به هموطنان فارسي زبان حاضر در جلسه مقاله خود را به زبان فارسي ايراد مي کرد و ترجمه انگليسي آن را به مترجمان مي سپرد که اينگونه البته بسيار پسنديده تر مي نمود، ارائه تذکراتي در اينگونه موارد به سخنرانان مدعو از جمله وظايفي است که مي بايست دست اندرکاران اجرائي همايش در نوبتهاي ديگر بدان توجه بنمايند.
-از نکات قابل تأمل و توجه ديگر در اين رخداد مبارک دعوت از يکي از فعالان سياسي و چهره هاي شناخته شده اجرائي کشور براي ايراد سخنراني در مراسم اختتاميه بود، ايشان در سخنان خود به موضوع حق استفاده ايران از انرژي هسته اي و موضع گيري خصمانه آمريکا در اين راستا اشاره نمودند که علي رغم ايجاد شور و شعف در ميان حاضران، متأسفانه تا حدي موجبات تکدر و نگراني ميهمانان آمريکائي را فراهم کرد. در اين ارتباط برگزار کنندگان اينگونه همايش ها شايسته است به اين مهم عنايت نمايند که ميهمان نوازي و تکريم ميهمانان خارجي صرفا" به ارائه خدمات مطلوب اياب و ذهاب، اسکان و پذيرائي خلاصه نمي شود و اتخاذ تمهيدات مناسب در جهت امنيت روحي و رواني آنان نيز از مصاديق و ملزومات ميهمانداري و ميهمان نوازي است.
-و اما در خصوص اطلاع رساني خبر اين رخداد مهم شايان ذکر است که متأسفانه پوشش خبري برگزاري چنين همايش بين المللي، بويژه در رسانه هاي راديو و تلويزيون در حد انتظار نبود، به نظر مي رسد که اخبار روابط عمومي حتي در سبد رسانه هاي سمعي و بصري نيز چندان جايگاهي ندارد و البته شايد هم کميته ارتباط با رسانه و اطلاع رساني به وظيفه خود آنچنان که بايدو شايد عمل نکرده اند.
-در اينجا اين موضوع نيز قابل تأمل مي نمايد که برخلاف همايش هاي علمي گذشته، اين نوبت چهره هاي آشنا و اهالي ديرين و حرفه اي روابط عمومي بسيار کمتر از گذشته ديده مي شد که البته بسيار تأمل برانگيز به نظر مي رسد.يادآوري اين نکته شايد خالي از لطف نباشد که اگرچه در پي هر تحولي تغييري خواهد بود و در پي هر تغيير احتمالا" گشايش و برکاتي، يا به گفته ديگر در پي هر تغييري خون تازه اي در کالبد سازمان ها جريان پيدا مي كند و گوهر ذاتي انسانها به فرمايش معصوم نمايان مي شود (في تقلب الاحوال، علم جواهر الرجال) وليکن نبايد از نظر دور داشت که يکي از مهمترين عوامل عدم توسعه روابط عمومي در کشور ما پس از غيرمتخصص بودن مديران روابط عمومي، کوتاه بودن دوران مديريت آنان است، البته چنانچه تغيير مسئوليت ها به روي کار آمدن متخصصان اين حرفه منجر شود، يقينا" ميمون و پسنديده و در غير اين صورت قصه تجربه اندوزي هاي بي حاصل ونقل آزمايش و خطاهاي مکرر است.
اميد آنکه اينگونه تغييرات شتابان با تحولات مثبت و اصلاح رويه هاي حرفه اي همراه باشد.
-سخن پاياني آنکه در سال هاي اخير خوشبختانه شاهد پيدايش و شکل گيري مؤسسات و شرکتهاي خصوصي تحت عنوان روابط عمومي هستيم که همايش مذکور نيز حاصل تلاش بانيان اولين مؤسسه حرفه اي روابط عمومي با عنوان کارگزار روابط عمومي بوده است. از يک سو اگرچه اينگونه تلاشهاي حرفه اي في نفسه اثر بخش و براي جامعه روابط عمومي اميد بخش است، وليکن از سوي ديگر اين سئوال را در اذهان متبادر مي کند که چرا انجمن ها و تشکلهاي حرفه اي روابط عمومي تاکنون در راستاي بسط و توسعه ادبيات اين حرفه، اعتلاي آن و نيز هم انديشي و همگرائي هر چه بيشتر کارگزاران و دست اندکاران اين وظيفه خطير، اقدام مشابهي را طرح ريزي، تدارک و اجراء نکرده اند؟!
به اميد شکوفائي و اعتلاء بيش از بيش روابط عمومي و آرزوي توفيقات بيشتر براي همه فعالان اين عرصه.
